Çizerek çözülen bulmacalarda çizgi: kısa mı, kalın mı, kapalı mı?
Çizim bulmaca oyununda doğru çizgi, işi gören en kısa çizgidir. Ne yapmak istediğine göre üç şekilden birini seçersin: bir şeyi itmek ya da yuvarlamak için kısa bir rampa veya kalın bir parça, bir şeyi saldırıdan korumak için uçları zemine basan kapalı bir kalkan, akan bir şeyi taşımak için eğimli bir oluk. Uzun, havada biten ve ince çizgiler bu türde çoğu zaman kaybettirir. Sebebi basit: çizgi kâğıda değil fiziğe çizilir. Ağırlığı vardır, düşer, kayar ve gelen darbeyi taşımak zorundadır.
Türün İngilizce adı draw puzzle. Buradaki oyunların hepsinde fareyi basılı tutup çizersin, telefonda parmağını ekranda sürüklersin; parmağını kaldırdığın an çizgi katı bir cisme dönüşür.
Çizim bulmacaları nasıl oynanır: kurallar adım adım
- Bölüm açılınca sahneye bak. Korunacak bir karakter (çöp adam, köpek), buluşturulacak iki top, doldurulacak bir bardak ya da geçilecek bir boşluk vardır.
- Fareyi basılı tutup çiz; telefonda parmağını sürükle.
- Çizimi bıraktığın an çizgi katılaşır ve çoğu oyunda yerçekimine uyar. Çizgi Çiz Topları Birleştir oyununda çizdiğin cisim ağırlık kazanıp düşmeye başlar.
- Ardından olay başlar: arılar saldırır, kaya düşer, su akar, toplar yuvarlanır ya da araç yola çıkar.
- Hedef tutarsa bölüm biter. Tutmazsa bölüm baştan başlar; bu yazıdaki oyunlarda yeniden deneme serbest.
Çizginin fiziği: dört kural
1. Çizgi düşer
Çizgi Çiz Topları Birleştir'in ipucu açık: çizdiğin şekil havada asılı kalmaz, o da düşer. Çizgi Çiz, Topları Buluştur da havada bırakılan uzun çizgilerin bölümü zorlaştırdığını söylüyor. Çizgiyi bir zemine, platforma ya da duvara yaslayarak çiz. Yaslayacak yer yoksa düşeceği yeri önceden hesapla ve yukarıda biraz boşluk bırak.
2. Kısa ve kalın, uzun ve inceden çok iş görür
Bir şeyi itmek ya da harekete geçirmek istiyorsan uzun bir çizgi yerine kısa ve kalın bir parça çiz; ağırlığı işi yapar. Eğik çizgi rampa olur ve topu kaydırır, kalın bir blok ise topu aşağı iter. Topa ilk hızı vermek çoğu bölümde yeterli. Yalnız çizgiyi topun tam altına değil biraz yanına çiz; dosdoğru altına çizilen çizgi topu olduğu yerde tutar.
3. Kalınlığın da bir sınırı var
Köpeğimi Koru bu dengeyi iyi anlatıyor: çizgiyi çok kalın yaparsan ağırlaşıp yanlış yere kayabilir, çok ince yaparsan saldırıyı taşıyamaz. Koruma bölümlerinde en sağlam şekil, iki ucu zemine basan eğimli bir çatıdır. Aynı oyunun ipucuna göre böyle bir çatı düz bir kapaktan daha sağlam durur.
4. Açık kalan boşluk, kalkan yok demektir
Köpeği Kurtar: Çizim Bulmacası oyununda arılar açık kalan en küçük boşluktan geçer ve on saniye dolmadan bölüm biter. Yarım bırakılan çember hiçbir işe yaramaz. Kalkanı kapatacaksan tam kapat, uçlarını zemine ya da birbirine birleştir.
Kısa kalın çizgi mi, kapalı kalkan mı?
Karar, bölümün senden ne istediğine bağlı. Bir şeyi hareket ettireceksen kısa kalın parça, bir şeyi koruyacaksan kapalı kalkan, akan bir şeyi götüreceksen eğimli oluk. Sahneye göre kısa bir rehber:
- Top buluşturma: kısa rampa ya da kalın blok. Uzun köprüler kurmak yerine topun ilk hareketini ver ve yerçekiminin gerisini yapmasına izin ver.
- Köpek ve arılar: köpeğe yakın, küçük, kapalı bir kalkan. Geniş çember hem mürekkebi tüketir hem de bir yerde aralık kalma ihtimalini artırır.
- Düşen kaya ya da ok: Çiz ve Çöp Adamı Kurtar oyununda kalkanı çöp adamın tam üstüne değil biraz yukarısına çiz ki darbe onu savurmasın. Sahnedeki çatlaklar, gölgeler ve ok işaretleri tehlikenin yönünü söyler.
- Su ve meyve suyu: eğimli oluk. Düz çizgide sıvı olduğu yerde birikir, bardağa dik gelen su ise dışarı sıçrar.
- Uçurum: Köprü Çiz oyununda iki kıyıya sağlam oturan, uzun boşlukta hafif kemerli tek bir hat. Havada başlayan köprü, araç üstüne binince kopar.
Örnek bölüm: köpek ve iki yönden gelen arılar
Köpek ekranın ortasında düz bir zeminde duruyor. Kovan sağ üstte; arıların bir kısmı doğrudan yukarıdan, bir kısmı soldan dolanarak geliyor.
Aklına ilk gelen, köpeğin çevresine büyük bir daire çizmek olabilir. Daire havada kapanır, alt ucu zemine basmaz. Bıraktığın an ağırlığıyla yana kayar, bir tarafta aralık açılır ve arılar oradan girer. Üstelik mürekkebin yarısını köpeğin uzağındaki boşluğa harcamış olursun.
Daha iyi çözüm: sol ucu köpeğin solundaki zemine, sağ ucu sağındaki zemine basan, köpeğin hemen üstünden geçen eğimli bir çatı çiz. Kovana bakan sağ tarafı biraz daha yüksek tut ki yukarıdan gelen darbeyi karşılasın. İki ucu zemine dayandığı için çatı kaymaz, köpeğe yakın olduğu için de geniş çembere göre çok daha az mürekkep harcarsın. Köpeğimi Koru'nun önerisi de bu: çizgiyi havada bırakma, iki ucunu zemine ya da bir platforma yasla.
Mürekkep sınırlı bölümlerde tasarruf
Bu türde çizebileceğin miktar çoğu zaman sınırlı. Çiz ve Çöp Adamı Kurtar'da bütün ekranı dolduramazsın, Köpeği Kurtar'da mürekkep kısıtlı. Su Bardağını Doldur ve Meyve Suyu Doldurma ise fazladan çizgiyi yıldız kaybıyla cezalandırıyor; az çizgiyle çözen daha çok yıldız alıyor. Tasarrufun dört yolu var:
- Önce izle, sonra çiz. Sıvılı bölümlerde suyun doğal düşüş yolunu takip et. İlk düşüş noktasına konan küçük bir eğim çoğu zaman tek gereken şeydir.
- En yakın tehlikeyi önce kapat. Çizim hakkın sınırlıysa köpeğe en yakın tehlikeyle başla, uzaktakine sonra bak.
- Tek parça çiz. Köprü Çiz'de üst üste binen kopuk parçalar araca takılıp onu deviriyor; çizimi tek seferde bitirmek hem daha temiz hem daha sağlam.
- Başarısız denemeyi oku. Yeniden başlatmadan önce suyun nerede kaybolduğunu ya da arının nereden girdiğini izle, çizgini tam oradan düzelt.
Sık yapılan hatalar
- Havada biten çizgiler. Dayanağı olmayan çizgi düşer ve planın bozulur.
- Karaktere yapışık kalkan. Darbe kalkanı karakterin üstüne iter; biraz mesafe bırak.
- Yarım kalkan. Tek bir aralık bütün çizimi boşa çıkarır.
- Düz oluk. Eğimsiz çizgide su akmaz, olduğu yerde birikir.
- Ekranı doldurmak. Fazla çizgi mürekkebi bitirir, yıldız düşürür ve sahnedeki cisimleri birbirine takar.
Hangi oyunla pratik yapmalı
Kısa kalın parçanın ve rampanın ne yaptığını görmek için serbest çözümlü fizik bulmacası:
Aynı fikri engellerle ve takıldığında ipucu düğmesiyle sunan yüz bölümlük sürüm:
Tehlikenin yönünü okuyup kalkanı doğru yere koymayı öğreten klasik:
Kalınlık ayarını ve iki ucu zemine basan çatıyı çalıştıran köpek bölümleri:
Kapalı kalkan ve mürekkep tasarrufu için on saniyelik arı savunması:
Eğimli oluk mantığını öğreten, az çizgiye yıldız veren su bulmacası:
Tek akıllı çizgiyle üç yıldız aradığın, farklı meyve sulu bölümler:
Çizginin yük taşımasını öğreten, bölüm bölüm genişleyen köprü oyunu:
Çizim bulmacalarının öteki mantık oyunları arasındaki yerini bulmaca oyunları rehberi anlatıyor. Sıra bulmaya dayanan akraba bir tür için pim çekme ipuçlarına, denge ve ölçü isteyen oyunlar için beceri oyunları rehberine bakabilirsin. Çocuğun için neden-sonuç ilişkisini gösteren oyunlar arıyorsan problem çözmeyi öğreten oyunlar yazısı var. Rafın tamamı bulmaca kategorisinde.
Sık sorulan sorular
Çizim yeteneği gerekiyor mu?
Gerekmiyor. Düzgün bir çizgi bile işi görür; önemli olan yeri, eğimi ve uzunluğu doğru seçmek. Çiz ve Çöp Adamı Kurtar'ın sayfası da bunu söylüyor.
Aynı bölümün birden fazla çözümü olur mu?
Olur. Çizgi Çiz Topları Birleştir'de cisimler ağırlık ve çarpışma kurallarına göre hareket ettiği için aynı bölüm farklı çizimlerle de bitebilir. Tek doğru çizimi aramak yerine en kısa işe yarayan çizimi ara.
Takıldığım bölümde ne yapmalıyım?
Topları Buluştur'da ipucu düğmesi var. Diğerlerinde bölümü yeniden başlatıp önce sahnenin nasıl işlediğini izle; bir kez neyin nereye düştüğünü görmek, rastgele yeni çizimlerden daha hızlı sonuç verir.
Küçük çocuklar oynayabilir mi?
Evet. Köprü Çiz ve Topları Buluştur şiddet içermeyen, sakin oyunlar olarak tanıtılıyor; Köpeği Kurtar'da da korkutucu bir sahne yok ve tek işlem parmakla çizmek. Mürekkep kavramını ilk bölümlerde birlikte anlatmak çocuğun işini kolaylaştırır.