Diş fırçalama, temizlik ve sofra: rutini oyunla konuşmaya açmak
Bir oyun çocuğa tek başına diş fırçalatmaz, sofrada oturtmaz. Ama akşam rutininden önce beş dakika oynanan doğru oyun, aynı adımları gerçek lavaboda konuşmanın en kolay kapısını açar. Bu yazıda sitedeki yedi oyunu alışkanlığa göre ayırdık: diş bakımı, temizlik ve düzen, sofra ve beslenme çantası, bir de çöp ayırma. Her birinde oyunun ne istediğini, hangi yaşa uyduğunu ve oyun kapandıktan sonra evde neyle bağlayabileceğini bulacaksın.
Oyun neyi yapar, neyi yapamaz
Alışkanlık, tekrar edilen gerçek bir davranıştır; ekrandaki fırça dişi temizlemez. Oyunun yaptığı iş daha mütevazı: sırayı görünür kılar ve konuyu açar. Bir çocuğun akşam neden önce diş fırçaladığını, sonra pijama giydiğini anlatmak zor olabilir; oyunda aynı sırayı kendi eliyle yaşadıktan sonra ise soru kendiliğinden gelir. Bu yüzden aşağıdaki oyunları öğretmen gibi değil, sohbet başlatıcı gibi düşün.
Bir de beklenti meselesi var. Oyunların çoğunda yanlış seçim ceza getirmiyor, sahne yalnızca ilerlemiyor ya da nesne geri dönüyor. Bu iyi bir şey: çocuk hata yaptığında utanmıyor, tekrar deniyor. Gerçek hayatta da aynı tonu korursan oyunla ev arasındaki bağ daha kolay kurulur.
Alışkanlığa göre yedi oyun
Günün sırası ve diş bakımı
İyi Alışkanlıklar bir çocuğun gününü baştan sona yaşatıyor: uyanmak, diş fırçalamak, yıkanmak ve yatmak. Diş sahnesinde fırçayı dişlerin üstünde ileri geri gezdiriyorsun; bir bölge atlanırsa adım tamamlanmıyor. Bu küçük kural, gerçek fırçalamada arka dişleri unutan çocukla konuşmak için hazır bir örnek. Adımlar simgelerle gösterildiği için okuma bilmeyen çocuk da takip edebiliyor; telefonda dokunarak oynanıyor. Listenin en küçük yaşa uyan oyunu bu.
Biraz daha büyük çocuk için Süper Kahraman Diş Hekimi aynı konuya klinikten bakıyor. Koltuğa gelen hastada önce temizlik, sonra çürük temizleme, en sonda dolgu ya da tel takma yapılıyor. Çizimler çizgi film tarzında, kan gibi rahatsız edici bir öğe yok. Oyunun kendi ipucu da bunu öneriyor: her adımda gerçek hayattaki karşılığını konuş. Diş hekimi randevusu yaklaşan bir çocukla koltuğun nasıl bir yer olduğunu önceden görmek için de kullanılabilir.
Hareket isteyen çocuk için Diş Fırçalama Koşusu diş temasını bir koşu oyununa taşıyor. Karakter kendiliğinden koşuyor, sen sağa sola yön veriyor ve kirli dişlerin üstünde fırçayı tutuyorsun; yoldaki pisliklere çarparsan fırça kirleniyor. Bu bir rutin oyunu değil, bir hız oyunu. Yine de 'kir fırçayı yavaşlatıyor' fikri, fırçayı neden durulamamız gerektiğini anlatırken işe yarar. Bölümler ilerledikçe zorlaştığı için 6 yaş üstüne daha uygun.
Temizlik ve düzen
Temizlik Oyunu kirlenmiş bebeği, bisikleti, çamaşırları ve dağınık mutfağı sırayla temizletiyor. Sıra hep aynı: önce çöpleri ve büyük kirleri topla, sonra sünger ve deterjan, sonra durula, en sonda kurula. Adımı atlamak mümkün değil. Oda toplama tartışmasını bir sıraya bağlamak istiyorsan bu oyun iyi bir başlangıç: önce yerdeki oyuncaklar, sonra masanın üstü, en son yatak. El yıkama için sitede ayrı bir oyun yok; İyi Alışkanlıklar'daki banyo adımı o konuşmayı açmak için yeterli.
Sofra ve beslenme çantası
Sofra Adabı seçici yiyen bir karakterin sofrada doğru davranışı öğrenmesini anlatıyor. Her sahnede iki üç seçenek çıkıyor: çatal bıçak tutuşu, yemeği paylaşmak, sırayı beklemek. Yanlış seçimin cezası yok, ne olduğunu görüp yeniden deniyorsun. Oyun içi yazılar İngilizce ama sahneler görsel; okuma bilmeyen çocukla birlikte oynayıp seçenekleri sesli konuşmak en iyisi.
Beslenme Çantası Yerleştirme aslında sakin bir yerleştirme bulmacası: sandviçi, meyveyi ve atıştırmalıkları kutuya boşluk bırakmadan sığdırıyorsun. Telefonda iki parmakla parçayı çevirebiliyorsun. Alışkanlık tarafı şurada: oyundan sonra ertesi günün çantasını çocukla birlikte hazırlamak, onu küçük bir göreve dönüştürür. Okula ya da kreşe giden çocuğa uygun.
Çöp ayırma
Çöp Ayırma Oyunu ekrana gelen çöpü plastik, kağıt ya da organik kutusuna sürükletiyor. Yanlış kutuya bırakılan çöp geri geliyor, kutuların üstündeki simgeler ipucu veriyor. Oyunun kendisi de uyarıyor: belediyeler arasında küçük farklar olabilir. Oyundan sonra evdeki kutuları birlikte gezmek, ekrandaki ayrımı gerçek mutfağa taşımanın en kısa yolu.
Yaşa göre hangisiyle başlamalı
3-5 yaş için İyi Alışkanlıklar ve Çöp Ayırma rahat başlangıçlar; ikisinde de tek gereken dokunmak ve sürüklemek. Temizlik Oyunu bu yaşta yanında bir yetişkinle iyi gider. 5-7 yaşta Sofra Adabı ve Süper Kahraman Diş Hekimi devreye girer; seçenekleri birlikte konuşacak kadar sabır bu yaşta oluşur. 6 yaş üstünde Diş Fırçalama Koşusu ve Beslenme Çantası Yerleştirme daha çok zevk verir. Bu sınırlar kaba bir çizgi; çocuğun ilgisi her tablodan önce gelir.
Oyundan lavaboya köprü kurmak
- Oyunu rutinden hemen önce aç: diş oyunu akşam fırçalamadan beş dakika önce, sofra oyunu yemekten önce.
- Oyunda çocuğun takıldığı adımı gerçek hayatta sor: 'Oyunda arka dişi unutunca ne oldu?'
- Tek oyun, tek alışkanlık: aynı akşam hem sofra hem diş oyunu açmak konuyu dağıtır.
- Başarıyı gerçek davranışta kutla, oyundaki puanda değil.
Süre ve güvenlik notu
Bu oyunların hepsi kısa bölümlerden oluşuyor, bu yüzden süreyi dakikayla değil bölümle sınırlamak kolay: bir gün, bir hasta, bir kutu. Oyunlar dış sağlayıcılardan geldiği için oyunun içinde reklam çıkabilir; küçük çocuk oynarken yakında durmak iyi olur. Genel güvenlik ölçütleri için okul öncesi için güvenli oyunlar yazımıza, bakım temalı oyunların tamamı için Bebek Bakımı Oyunları rehberine, diş hekimi ve klinik oyunları için Doktor Oyunları rehberine bakabilirsin. Benzerleri Çocuk, Eğitim ve Yemek kategorilerinde.
Ebeveyn için kontrol listesi
- Oyun hangi gerçek rutine bağlanıyor, bunu çocuğa söyledin mi?
- Yanlış seçim cezalandırılıyor mu, yoksa çocuk tekrar deneyebiliyor mu?
- Oyun okuma istiyor mu, istiyorsa yanında sen var mısın?
- Bölüm bitince durulacak net bir nokta var mı?
- Oyundan sonra aynı adımı gerçekte birlikte yaptınız mı?
Sık sorulan sorular
Bu oyunlar çocuğa gerçekten alışkanlık kazandırır mı?
Tek başına hayır. Oyun sırayı gösterir ve konuşmayı açar; alışkanlığı kuran şey evde her gün tekrarlanan davranıştır. İyi Alışkanlıklar'ın kendi sayfası da oyunu bir hatırlatma aracı olarak tanımlıyor.
Telefonda oynanır mı?
Yedi oyunun hepsi dokunmatik ekranda çalışıyor. Beslenme Çantası'nda parça çevirmek için iki parmak gerekiyor, küçük çocuk için tablet daha rahat.
Hangisi en küçük yaşa uygun?
İyi Alışkanlıklar. Adımlar simgeyle gösteriliyor, yanlış eşya seçilince sahne sadece ilerlemiyor.