Macera oyunları: hangisi kaçış, hangisi hazine, hangisi zindan?
Macera oyunları, karakterini bir hedefe götürdüğün oyunlardır: bir çıkışa, bir hazineye, bir zindanın dibindeki esere ya da mahsur kalmış birine. Skor çoğu zaman ikinci planda kalır; asıl soru oraya nasıl varacağındır. Oyun Köşesi'ndeki macera rafı dört ana gruba ayrılıyor: kaçış, hazine avı, zindan keşfi ve kurtarma bulmacası. Bu rehber her grubu örnek oyunlarla anlatıyor, sonra iki pratik soruya cevap veriyor: oyun senden hikâyeyi takip etmeni mi yoksa hızlı parmak mı istiyor, ve bir oturum ne kadar sürüyor.
Macera oyunu ne demek
Bir oyunu macera yapan şey, ekranda bir yolculuk olmasıdır. Karakterin bir yerden başlar ve başka bir yere ulaşmaya çalışır; aradaki engeller kapı, tuzak, nöbetçi, diken ya da boşluk olabilir. Bulmaca oyunlarında tahta sabittir ve sen onu çözersin. Arcade oyunlarında aynı ekranda puan toplarsın. Macerada ise ekran değişir: yeni koridor, yeni oda, yeni bölüm gelir ve karakterin ilerler.
Bu yüzden macera kategorisi tek bir kontrol biçimine bağlı değildir. Aynı rafta klavyeyle yürüdüğün üç boyutlu bir hapishane de var, tek parmakla pim çektiğin bir bulmaca da. Ortak nokta hedefin netliğidir: her bölümün başında neye ulaşman gerektiğini bilirsin. Türlerin genel haritasını görmek istersen Oyun Türleri Rehberi bütün kategorileri yan yana koyuyor; burada yalnızca maceranın içine giriyoruz.
Dört alt tür: kaçış, hazine, zindan, kurtarma
Aşağıdaki ayrım oyunların kendi hedeflerine göre yapıldı. Bazı oyunlar iki gruba birden dokunuyor; onları ağır bastığı tarafa koyduk.
Kaçış oyunları
Kaçışta hedef dışarı çıkmaktır ve peşinde biri ya da bir şey vardır. Hapishaneden Kaçış 3D bunun sessiz hali: hücreden çıkıp koridorları, avluyu ve dış duvarı gardiyanlara görünmeden aşman gerekiyor. Yakalanırsan hücreye dönüp baştan başlıyorsun, bu yüzden oyun acele edeni cezalandırıyor. Koşmak dikkat çektiği için gardiyan yakınken yürümek gerekiyor.
Kaçışın gürültülü hali Tapınak Kaçış Koşusu. Tapınaktan eser aldıktan sonra harabelerde koşuyorsun; koşu kendiliğinden ilerliyor, sen dönüyor, zıplıyor ve eğiliyorsun. Duvara ya da tuzağa çarptığın anda koşu bitiyor. Daha sakin bir kaçış istersen Labirentten Kaçış: Şövalyenin Kılıcı var: şövalye kadim bir labirentte mahsur, çıkış kapısını açmak için önce dağınık taçları toplayıp kutsal kılıcı uyandırman gerekiyor.
Hazine avı
Hazine avında kimse seni kovalamaz ama yol tuzaklarla doludur. Korsan Jack: Hazine Sandığı Macerası gemisi basılan bir korsanı anlatıyor; dar tahtalar, dönen tuzaklar ve devriye gezen korsanlar arasından geçip bölüm sonundaki sandığa dokunuyorsun. Düşmanları yenmek zorunda değilsin, zamanlamayı tutturup yanlarından geçmek yetiyor. Çift zıplama olmadan uzak tahtalara ulaşamıyorsun.
Hazineye kafayla ulaştığın bir örnek de Pimleri Çek: Hazine Avcısı Bulmacası. Burada karakteri yürütmüyorsun; duvardaki pimleri doğru sırayla çekip kayayı, suyu ve tuzağı yönlendiriyor, avcının önündeki yolu açıyorsun. Yanlış sıra tuzağı avcının üstüne salıyor.
Zindan ve keşif
Zindan maceraları karanlıkta, yön bulmaya dayanır. Büyülü Zindan Macerası 3D üçüncü şahıs kamerasıyla oynanıyor ve üç bölgeden oluşuyor. Ateş aurası çevreni aydınlatıyor, zaman aurası seni hızlandırıyor, üçüncü tuş can harcayıp mana dolduruyor. Auralar sürekli mana yaktığı için hepsini birden açık tutamıyorsun; manan biterse karanlıkta ilerleyemiyorsun. Hedef iki zindanın derinliğindeki eserleri bulmak.
Bu grupta asıl beceri kaynak yönetimi. Refleks ikinci planda; ne zaman ışık yakacağına karar vermek ilk planda.
Kurtarma bulmacaları
Kurtarma bulmacasında karakter kendisi hareket etmez, sen ortamı değiştirirsin. Deniz Kızını Kurtar: Pim Bulmacası batık bir şehrin borularında geçiyor: pimleri çekip suyu deniz kızının bölmesine akıtıyor, tehlikeleri başka yöne yolluyorsun. Susuz kalırsa ilerleyemiyor. Pimleri Çek de aynı mantığı kullanıyor, yalnızca kurtardığın kişi bir hazine avcısı.
Bu türün en güzel yanı sabır dostu olması. Bölümü düşünerek çözebiliyorsun, üstünde acele ettiren bir sayaç yok; yanlış sıra bölümü sıfırlıyor, o kadar.
Rafın kenarı: aksiyonlu maceralar
Macera kategorisinde platform ve aksiyon oyunlarına yakın duran beş oyun daha var. Jel Adam Macerası: Tacı Yakala dikenli bölümlerde çift zıplamayla ilerleyip taca ulaşmanı istiyor; tek dikene değmek başa döndürüyor. Gölge Ninja Savaşçıları kılıç, ninja yıldızı, öne atılma ve gölgeye saklanmayı aynı bölümde kullandırıyor. Köpekbalığı Denizaltı Macerası su altında on beş bölüm, sonsuz mod ve bölüm sonlarında patron karakterleri sunuyor.
Denge ve uçuş tarafında iki oyun kalıyor. Uzay Labirenti Topu 3D boşlukta asılı dar köprülerde bir top yuvarlatıyor; her 50 madeni para bir can kazandırıyor. Kağıt Uçak Uçuşu ise bir kağıt uçağı olabildiğince uzağa uçurduğun, kazandığın parayla fırlatma gücünü yükselttiğin bir mesafe oyunu. Burada bitiş çizgisi yok, rekor var.
Hikâyeli mi, refleksli mi
Macera oyunlarını seçerken sorulacak ilk soru bu. Bazı oyunlar sana bir durum kurar ve onu yavaş yavaş çözmeni ister; bazıları ise hikâyeyi bir cümlede verip seni hemen koşturur. İkisi de macera, ama oynarken hissettirdikleri çok farklı.
- Hikâye ve keşif ağırlıklı: Labirentten Kaçış, Büyülü Zindan Macerası, Hapishaneden Kaçış 3D. Karakterin neden orada olduğu ve neyi aradığı oyunun temposunu belirliyor; acele etmek genelde işe yaramıyor.
- Düşünce ağırlıklı: Pimleri Çek ve Deniz Kızını Kurtar. Bir hamle yapmadan önce ekrana bakıp sırayı kafanda kurman gerekiyor.
- Zamanlama ağırlıklı: Korsan Jack, Jel Adam Macerası, Uzay Labirenti Topu 3D. Hikâye ince bir çerçeve; asıl iş tuzakların ritmini okumak.
- Refleks ağırlıklı: Tapınak Kaçış Koşusu, Gölge Ninja Savaşçıları, Köpekbalığı Denizaltı Macerası. Karar vermek için saniyenin küçük bir parçası kalıyor.
Kağıt Uçak Uçuşu bu ölçeğin ortasında: fırlatma anı zamanlama istiyor, sonrası ise hangi yükseltmeyi alacağına dair küçük bir planlama.
Kaç dakikalık bir macera
İkinci soru zaman. Macera oyunları üç farklı oturum biçimine ayrılıyor ve elindeki boş zamana göre seçmek işini kolaylaştırıyor.
Bölümlü oyunlar en esnek olanlar. Pimleri Çek, Deniz Kızını Kurtar, Jel Adam, Korsan Jack ve Uzay Labirenti Topu kısa bölümlerden oluşuyor; her bölüm kendi içinde tamamlandığı için bir tanesini bitirip bırakmak yarım iş bırakmak sayılmaz. Otobüs beklerken ya da ders arasında açmak için en uygun grup bu.
Sonsuz oyunlarda bitiş yok, yalnızca daha iyi bir deneme var. Tapınak Kaçış Koşusu tek bir sonsuz koşudan oluşuyor; ilerleme görevlerle ve yükseltmelerle geliyor. Kağıt Uçak Uçuşu da her turda mesafe rekorunu geçmeye dayanıyor. Köpekbalığı Denizaltı Macerası ise on beş bölümün yanında ayrıca sonsuz mod sunuyor. Bu oyunlarda bir tur kısa sürer ama 'bir tur daha' demek kolaydır, saati kendin tutman gerekir.
Tek oturumluk maceralar bir başı ve sonu olanlar. Büyülü Zindan Macerası üç bölgeden oluşan bir ilk perde gibi tasarlanmış; tempolu oynarsan tek oturumda bitirilebiliyor. Hapishaneden Kaçış 3D de yakalandığında başa döndürdüğü için arada bırakmaya pek uygun değil. Bu iki oyunu, bölünmeyeceğin bir zaman diliminde aç.
Kontroller: klavye, fare, dokunmatik
Macera rafındaki oyunların bir kısmı yalnızca bilgisayarda oynanıyor, çünkü hareket, kamera ve yetenekler ayrı tuşlara dağılmış. Diğerleri dokunmatik ekranda da çalışıyor. Aşağıdaki ayrım oyun sayfalarındaki bilgilere dayanıyor.
- Klavye gerekenler: Hapishaneden Kaçış 3D (WASD ile yürü, Shift ile koş, fareyle etrafına bak), Büyülü Zindan Macerası (WASD, fare ve auralar için 1, 2, 3 tuşları), Köpekbalığı Denizaltı Macerası (hareket için WASD ya da ok tuşları, K ile ateş, L ile atılma), Gölge Ninja Savaşçıları (J ile yıldız, K ile atılma, L ile saklanma), Jel Adam Macerası (ok tuşları ya da WASD, R ile bölümü baştan başlat).
- Telefonda da oynananlar: Korsan Jack ve Uzay Labirenti Topu ekran tuşlarıyla, Tapınak Kaçış Koşusu parmakla kaydırarak, Labirentten Kaçış, Pimleri Çek ve Kağıt Uçak Uçuşu dokunarak, Deniz Kızını Kurtar dokunup kaydırarak oynanıyor.
Tuş adlarından emin değilsen Oyun Kontrolleri Sözlüğü WASD'den atılmaya kadar sık geçen terimleri açıklıyor. Telefonda oynarken ekranın yönü ve tarayıcı ayarları için de telefonda ve tablette tarayıcı oyunları yazısına bakabilirsin.
Sana uygun macerayı seçmek
Seçimi üç soruyla daraltabilirsin. Birincisi cihaz: telefondaysan klavye isteyen beş oyunu şimdiden eleyebilirsin. İkincisi ruh hali: gergin bir günün sonundaysan kurtarma bulmacası ya da labirent seni yormaz; enerjin yüksekse koşu ve ninja oyunları daha çok şey verir. Üçüncüsü süre: beş dakikan varsa bölümlü bir oyun, yarım saatin varsa tek oturumluk bir macera açmak mantıklı.
Bir de hata toleransına bak. Jel Adam ve Uzay Labirenti Topu küçük bir hatayı bile affetmiyor ya da ancak topladığın paralarla affediyor. Pim bulmacalarında ise hata yalnızca bölümü sıfırlıyor ve düşünmeye devam ediyorsun. Çabuk sinirleniyorsan ikinci gruptan başla.
Yeni başlayanlar için yol haritası
Macera oyunlarına hiç alışık değilsen şu sırayı dene. Her adım bir öncekinin öğrettiği beceriyi biraz zorlaştırıyor.
- Birinci adım, sırayı düşünmek: Pimleri Çek ile başla. Hiçbir şey zamana bağlı değil, yalnızca hangi pimin neyi tuttuğunu görmen gerekiyor.
- İkinci adım, harita okumak: Labirentten Kaçış ile yön bulmayı öğren. Oyunun kendi ipucu da işe yarıyor: hep aynı duvarı takip etmek kör koridorlarda kaybolmanı engelliyor.
- Üçüncü adım, zamanlama: Korsan Jack'e geç. Devriyedeki korsanın hangi yöne döndüğüne bakıp arkasından geçmek, bütün platform maceralarının temel becerisi.
- Dördüncü adım, hız: Tapınak Kaçış Koşusu'nda dönüşleri köşeye varmadan bir adım önce yapmayı alıştır.
- Beşinci adım, tam macera: Büyülü Zindan Macerası ya da Hapishaneden Kaçış 3D. Burada hareket, kamera ve karar aynı anda devrede.
En iyi macera oyunları
Aşağıdaki kartlar rafın tamamını iki gruba ayırıyor: klavyeyle bilgisayarda oynananlar ve telefonda da açılanlar. Hepsi tek kişilik.
Bilgisayarda, klavyeyle
Bu beş oyun hareketi, kamerayı ya da yetenekleri ayrı tuşlara dağıttığı için klavye istiyor. Karşılığında daha çok kontrol veriyor: gizlice yürümek, atılmak, gölgeye girmek ya da aura değiştirmek tek tuş uzağında.
▶Hapishaneden Kaçış 3D
▶Büyülü Zindan Macerası 3D
▶Gölge Ninja Savaşçıları
▶Köpekbalığı Denizaltı Macerası
▶Jel Adam Macerası: Tacı YakalaTelefonda ve tablette de
Bu yedi oyunun dokunmatik kontrolü var; aynı zamanda bilgisayarda fareyle ya da klavyeyle de açılıyor. Kurtarma bulmacaları, labirent ve kağıt uçak tek parmakla rahat oynanıyor.
▶Korsan Jack: Hazine Sandığı Macerası
▶Tapınak Kaçış Koşusu
▶Labirentten Kaçış: Şövalyenin Kılıcı
▶Pimleri Çek: Hazine Avcısı Bulmacası
▶Deniz Kızını Kurtar: Pim Bulmacası
▶Uzay Labirenti Topu 3D
▶Kağıt Uçak Uçuşu: Ne Kadar Uzağa?Rafın tamamı macera kategorisinde duruyor. Zıplama ağırlıklı oyunları seviyorsan platform, sonsuz koşu seviyorsan koşu ve atlama, pim bulmacalarından hoşlandıysan bulmaca kategorisine de göz at.
İlgili yazılar
- Oyun Türleri Rehberi: maceranın diğer türlerle farkı ve her kategorinin kısa tanımı.
- Oyun Kontrolleri Sözlüğü: WASD, atılma, çift zıplama gibi terimler.
- Telefonda ve tablette tarayıcı oyunları: dokunmatik ekranda oynarken işine yarayacak ayarlar.
Sık sorulan sorular
Macera oyunlarında düşmanları yenmek zorunda mıyım?
Çoğunda hayır. Korsan Jack'te amaç sandığa ulaşmak ve korsanların yanından geçmek çoğu bölümde çatışmaktan daha kolay. Hapishaneden Kaçış 3D'de de gardiyanlarla dövüşmüyor, görünmemeye çalışıyorsun. Gölge Ninja Savaşçıları ve Köpekbalığı Denizaltı Macerası ise saldırı tuşları olan istisnalar.
Hangi macera oyunları telefonda çalışıyor?
Korsan Jack, Tapınak Kaçış Koşusu, Labirentten Kaçış, Pimleri Çek, Deniz Kızını Kurtar, Uzay Labirenti Topu 3D ve Kağıt Uçak Uçuşu dokunmatik kontrollü. Diğer beşi klavyeye bağlı olduğu için bilgisayarda oynanıyor.
Takıldığım bölümü nasıl geçerim?
Önce acele etmeyi bırak. Tuzaklı bölümlerde engelin ritmini bir tur izlemek, pim bulmacalarında hangi pimin neyi tuttuğunu gözle çözmek çoğu zaman yetiyor. Jel Adam Macerası'nda R tuşu bölümü baştan başlatıyor; rotayı kafanda netleştirip yeniden denemek işe yarıyor.
Macera oyunları çocuklar için uygun mu?
Kurtarma bulmacaları ve labirent sakin tempolu ve süre baskısı olmayan oyunlar; küçük yaşlar için iyi bir başlangıç. Refleks isteyen ninja ve köpekbalığı oyunlarında ise dövüş var ve daha hızlı parmak gerekiyor, bunları biraz daha büyük çocuklara bırakmak mantıklı.