Çocuğunuz tarayıcıda oyun oynamadan önce neye bakmalısınız?
Kısa cevap: bir tarayıcı oyununu çocuğunuza vermeden önce beş şeye bakın. İçerik yaşına uygun mu, oyunun içinde reklam çıkıyor mu, oyun onu tanımadığı biriyle eşleştiriyor mu, bir oturum ne kadar sürüyor ve oyunu birlikte oynayabilir misiniz. Bu beşi için teknik bilgi gerekmez; ilk turu kendiniz oynamanız yeterlidir. Aşağıda her maddeyi, 3 yaştan ergenliğe kadar farklı yaşlarda nasıl uygulayacağınızla birlikte anlatıyoruz.
Okul öncesi yaş için ayrı ve daha ayrıntılı bir seçki hazırladık: okul öncesi için güvenli tarayıcı oyunları. Bu yazı ise daha geniş bir soruya bakıyor: çocuk büyüdükçe kontrol edilmesi gereken şeyler nasıl değişir?
1. İçerik: kategori adı size çok şey söyler
Oyun Köşesi'ndeki kategoriler oyunun ne istediğini ve neyi gösterdiğini baştan belli eder. Çocuk bölümü küçük oyuncular için yumuşak, renkli oyunları toplar. Zeka ve Eğitici okumaya ve saymaya yardımcı etkinlikleri, Hayvanlar ise sevimli karakterlerle besleme ve bakım oyunlarını içerir. Bu üçü küçük yaşlar için güvenli başlangıç noktalarıdır.
Öte yandan Nişancı kategorisinde birinci şahıs silahlı oyunlar da var; tüfekle düşman üssüne girilen oyunlarla sevimli bir kahramanı okla iplerden kurtaran oyunlar aynı çatı altında duruyor. Kategori adı tek başına yetmediğinde oyun sayfasındaki kısa tanıtımı okuyun. Tanıtımda "düşman", "çatışma" ya da "hayatta kal" gibi kelimeler geçiyorsa oyunu önce siz açın.
2. Reklam: oyunun içinden gelir
Burada dürüst olmak gerekiyor. Sitedeki oyunlar bir oyun dağıtım platformu üzerinden sunuluyor ve reklamlar oyunların içinde, o platform üzerinden gösteriliyor. Bir bölümü bitirip yenisine geçerken araya birkaç saniyelik bir tanıtım girebilir, oyun ekranının kenarında bir afiş belirebilir. Bunu site tarafında kapatmak mümkün değil.
Yapabileceğiniz şeyler var ama. Sitedeki çerez çubuğunda "Sadece gerekli" seçeneğini seçerseniz ilgi alanına dayalı reklam çerezleri yüklenmez; reklam yine görünür ama kişiselleştirilmez. Küçük çocuklara reklamı oyundan ayırmayı öğretin: "Bu oyunun parçası değil, bekliyoruz" demek çoğu zaman yeter. Reklamın üstüne dokunmamayı bir kural haline getirin.
3. Hesap, sohbet ve çevrimiçi rakip
Oyun Köşesi'nde üyelik, giriş ya da form yok; çocuğunuzdan ad, yaş veya e-posta istenmez. Sitenin kendisinde sohbet alanı da bulunmuyor. Bir oyun sayfası çocuğunuzdan kişisel bilgi istiyorsa bu bir işarettir: sekmeyi kapatın.
Dikkat edilmesi gereken tek nokta çevrimiçi eşleşen oyunlar. Örneğin Çok Oyunculu Pong Maçı bir takma ad yazdırıp o an bağlanan başka bir oyuncuyla maç yaptırıyor. Oyunun kendisi zararsız bir raket oyunu; ama karşıdakinin gerçek ve tanımadığınız biri olduğunu bilmek önemli. Çocuğunuza takma ad olarak gerçek adını, okulunu ya da yaşını yazmamasını söyleyin. Tanıtım metninde "çevrimiçi" ya da "rakip bulmak için sıraya gir" gibi ifadeler bu tür oyunları ele verir.
4. Yaşa göre neye dikkat edilmeli
3-6 yaş
Okumadan anlaşılan, kaybettirmeyen, tek dokunuşla işleyen oyunlar. Pop It Yapboz sol tıkla ya da parmakla baloncuk patlatıp yapboz parçası yerleştirtiyor. Çocuk Piyanosu renkli tuşlara dokunarak piyano, ksilofon, davul, flüt ve gitar sesi çıkarıyor; telefonda birkaç tuşa aynı anda basılabiliyor. Bu yaşta ekranın yanında oturmak şart.
7-9 yaş
Bir hedefi olan ama acele ettirmeyen oyunlar bu yaşa iyi gelir. Ayıyı Eve Getir Bulmaca kronometre koymuyor; çocuk istediği kadar düşünüp deneyebiliyor, yanlış hamleyi geri al düğmesiyle düzeltiyor. Okuma yazmayı yeni sökmüş, toplama çıkarmayı öğrenen çocuk için Matematik Testi üç şık arasından doğru sonucu seçtiriyor. Buradaki süre kısa olduğu için bazı çocuklar hızlı hata yapınca sinirlenebilir; ilk turu birlikte oynayıp tepkisine bakın.
10 yaş ve üstü
Bu yaşta çocuk artık kendi seçimini yapmak ister. Yasaklamaktan çok, hangi kategorilerde gezdiğini bilmek daha iyi çalışır. Strateji, Tahta ve Kart ve Spor bölümleri refleksten çok planlama isteyen oyunlar sunuyor. Çevrimiçi eşleşme ve nişancı oyunları konusunu bu yaşta açıkça konuşmak, gizli gizli oynanmasından iyidir.
5. Süre: dakika yerine tur sayın
Tarayıcı oyunlarının çoğu kısa bölümlerden oluşur ve bir bölüm biter bitmez yenisi başlar. Bu yüzden "yarım saat" gibi bir sınır tartışmaya açıktır; "beş bölüm" ya da "iki maç" ise nettir. Sınırı oyuna başlamadan önce söyleyin. Mutfak saati, sizin hatırlatmanızdan daha az itiraz toplar.
Birçok tarayıcı oyunu ilerlemeyi yalnızca o cihazın tarayıcısında saklar. Tarayıcı verisi silinince kazanılan bölümler gidebilir; çocuğa bunu önceden söylemek, bir gün yaşanacak hayal kırıklığını küçültür.
Cihazı çocuğa vermeden önce iki küçük ayar da işe yarar. Oyunu tam ekrana alın; yanlışlıkla yapılan bir dokunuş sayfayı kaydırmaz ya da başka bir bağlantıyı açmaz. Sesi de önceden kısın, çünkü çocuk oyunlarının çoğu varsayılan olarak neşeli ve yüksek sesli açılır. Tablette uygulama sabitleme ya da benzeri bir kilit özelliği varsa onu kullanmak, çocuğun oyundan çıkıp başka bir yere gitmesini zorlaştırır.
6. Birlikte oynamak
Bir oyunu uygun bulup bulmadığınızı anlamanın en kısa yolu, onu çocuğunuzla birlikte oynamaktır. Dama Efsanesi aynı cihazda sırayla oynanan karşılıklı moda sahip; bir ebeveynin çocuğuyla kolayca paylaşabileceği bir oyun. Parmak Futbolu sıra tabanlı olduğu için hızdan çok açı ve güç hesabı istiyor, yani büyük kardeş küçüğü ezmeden oynayabiliyor.
Klavyede yan yana oynamak isteyen daha büyük çocuklar için seçenekleri aynı klavyede 2 kişilik oyunlar yazısında topladık.
Hızlı kontrol listesi
- Oyunu önce kendim bir tur oynadım mı?
- Kategori ve tanıtım metni yaşına uygun mu?
- Oyun çevrimiçi rakiple eşleştiriyor mu, takma ad istiyor mu?
- Reklam çıkınca ne yapacağını biliyor mu?
- Oturumun sonunu, başlamadan önce tur sayısıyla belirledik mi?
- Ses seviyesi ve tam ekran ayarını kontrol ettim mi?
Bu altı soruya evet diyebiliyorsanız oyunu gönül rahatlığıyla açabilirsiniz. Çocuğun kendi başına oynamaya başladığı yaşlarda da bu listeyi onunla birlikte gözden geçirmek, kuralları ona da sahiplendirir.
