Doğrusu yanlışı olmayan 7 tasarım oyunu ve bitince çocuğunla sohbet
Çocuğun için yaratıcı oyun arıyorsan önce şuna bak: oyun, çocuğun yaptığını bir hedefle karşılaştırıp puanlıyor mu? Robot kurma, kılıf süsleme, sprey boyama gibi serbest tasarım oyunlarında böyle bir karşılaştırma yok; ortaya ne çıkarsa o tasarım. Aşağıda yedi tane var, en serbestinden kurallısına doğru. İşin asıl kısmı ise oyun bittikten sonra geliyor: bitmiş tasarımı kaydedip çocuğunla onun hakkında konuşmak. Bu yazı ikisini birlikte anlatıyor.
Serbest tasarım oyununu nasıl tanırsın
Tasarım oyunu diye geçen her şey serbest değil. Üç işarete bakman yeterli.
- Bitince bir puan, yıldız ya da yüzde gösterilmiyor; tasarım sadece bitmiş haliyle ekrana geliyor.
- Sağda ya da üstte kopyalanacak bir örnek resim yok.
- Beğenilmeyen parça silinip yeniden konabiliyor, yanlış renk üstüne başka renkle kapatılabiliyor.
Üçü de varsa çocuğun neyi neden seçtiği tamamen ona kalıyor. Biri eksikse oyun kötü değil, sadece başka bir iş yapıyor: müşterinin istediğini tutturmak ya da hedef şekli çıkarmak. Aşağıdaki listede bu farkı her oyun için belirttim.
Özgürlük derecesine göre üç grup
- Tamamen serbest: robot kurma, telefon kılıfı süsleme, sprey boyama ve chibi karakter yapma. Hedef yok, puan yok.
- İstek var ama esnek: oyun kolu boyama ve kıyafet dikme. Müşteri bir tarz istiyor; oyun kolunda istersen tamamen kendi zevkine göre gidebiliyorsun, kıyafet dikmede istenen tarza yaklaşmak bölümü ilerletiyor.
- Şekil hedefli, renk serbest: ahşap torna. Keskiyle hedef şekli çıkarıyorsun, son aşamada rengi sen seçiyorsun.
Küçük bir çocuk için ilk grup en rahatı. İkinci ve üçüncü grup, bir isteğe uymakla kendi fikrini katmak arasında gidip gelmeyi seven daha büyük çocuklara uyar.
Yaş gruplarına göre pratik öneriler
Aşağıdaki gruplar oyunların nasıl oynandığına bakarak çizilmiş kaba bir harita, katı bir sınır değil.
4-6 yaş: seç, dokun, gör
Bu yaşta en iyi çalışan oyunlar sadece seçip yerleştirmeye dayananlar. Robot Tasarlama Oyunu tam böyle: parçaya dokunuyorsun, robota takılıyor, okuma gerekmiyor. Sprey boyamada kova tek dokunuşla geniş alanı dolduruyor, ince iş gerektirmiyor. Kucağında oynat, seçimi çocuğa bırak, elini sadece fare zorlarsa uzat.
7-9 yaş: katmanlı tasarım
Bu yaşta önce zemin, sonra desen, en son süs gibi sıra kurmak keyifli olmaya başlıyor. Telefon kılıfı ve chibi karakter oyunları bu sırayı doğal olarak istiyor. Oyun Kolu Tasarlama oyununda parçaları ayrı ayrı boyamak da aynı düşünceye dayanıyor.
10 yaş ve üstü: istek ile kendi fikri
Kıyafet Dikme ve ahşap torna, müşterinin ya da hedef şeklin koyduğu sınır içinde kendi seçimini yapmayı istiyor. Kesim, dikiş ve keski el hassasiyeti ve sabır isteyen adımlar. Aynı yaş grubunda moda tarafına ilgi varsa giydirme ve moda oyunları rehberi de işine yarar.
Oyun önerileri
Robot Tasarlama Oyunu
Kafa, gövde, kol, bacak ve aksesuar bölgeleri ayrı ayrı seçiliyor; bir bölgeye yeni parça koyunca eskisi değişiyor. Kazanma kaybetme yok, savaş ya da yarış bölümü de yok. Tek kişilik, telefonda dokunarak oynanıyor. Oyunun kendi ipucu da güzel bir sohbet konusu: ağır gövdeye ince bacak takınca robot dengesiz görünüyor. Çocuğuna sor, sence neden?
Telefon Kılıfı Boyama
Boş bir kılıf, zemin rengi, fırça, çıkartma ve süs taşları. Her parça sürüklenip yer değiştirebiliyor, beğenilmeyen silinebiliyor. Bitince kılıf son haliyle gösteriliyor. Telefon Kılıfı Boyama oyununun kendi SSS'si de saklamak için ekran görüntüsünü öneriyor; galeriyi kurmaya buradan başlayabilirsin.
Sprey Boyama Atölyesi
Fırça, kova ve sprey üç ayrı alet. Sprey uzun basınca koyulaşan yumuşak bir renk bulutu bırakıyor, bu da düz boyamadan farklı bir deneme alanı açıyor. Puan ve süre yok. Sadece boyamaya odaklı daha fazla seçenek istersen boyama oyunları yazısı kova, fırça ve sprey farkını ayrıntılı anlatıyor.
Chibi Anime Bebek Yapma
Ten, saç, göz, ağız, kıyafet ve aksesuar bölüm bölüm seçiliyor, renk paletiyle tonlar değişiyor. Karakter sayısında sınır yok, puan ya da süre baskısı da yok. Dokunmatik için tasarlanmış. Chibi Anime Bebek Yapma kendine benzeyen ya da hayali bir kahraman çizmek isteyen çocuğa uyar.
Oyun Kolu Tasarlama
Müşteri yıpranmış bir oyun kolu getiriyor; temizleyip parçaları ayırıyor, boya tabancasıyla her parçayı ayrı renge boyuyor, çıkartma ekliyorsun. İstersen müşterinin tarzına, istersen kendi zevkine göre gidiyorsun. Belirli bir son yok. Yanlış renk üstüne yenisiyle kapatılabiliyor.
Kıyafet Dikme Tasarım
Sipariş, kumaş seçimi, makasla kesim, iğneyle dikiş ve süsleme. Burada istenen tarza yakın sonuç bölümü ilerletiyor, yani tam serbest değil. Kumaş ve süs seçiminde yine çocuğun zevki belirleyici. Kumaş tarafında desen işine merak varsa batik ve kıyafet tasarım oyunları yazısı bir sonraki adım olabilir.
Ahşap Torna Sanatı
Dönen ahşabı keskiyle hedef şekle getiriyor, zımparalıyor ve boyuyorsun. Şekil hedefli olduğu için listenin en kurallısı; hedefin dışına fazla taşarsan parça baştan yapılıyor. Serbest kısım son aşama: rengi sen seçiyorsun. Ahşap Torna Sanatı sakin, düzenli ilerleyen işi seven çocuğa uygun.
Bitmiş tasarımı kaydet
Bu oyunların çoğu tasarımı saklamayı garanti etmiyor; ekran görüntüsü en güvenli yol. Bilgisayarda klavyenin ekran görüntüsü kısayolu, telefonda cihazın kendi tuş kombinasyonu yeterli. Görüntüleri tek bir klasörde ya da albümde topla ve adını birlikte koyun. Birkaç hafta sonra o klasör, çocuğunun hangi renklere, hangi biçimlere döndüğünü gösteren küçük bir galeriye dönüşüyor.
Tasarımı sohbete çevirmek
Ekrana gelen bitmiş tasarıma 'çok güzel olmuş' demek kolay ama sohbeti orada bitiriyor. Seçimi soran sorular konuşmayı açık tutar.
- Bu rengi neden seçtin, başka hangisi olabilirdi?
- Bu robot ne iş yapıyor, adı ne?
- Bir şeyi değiştirebilseydin neyi değiştirirdin?
- Bu kılıfı kim kullansın isterdin?
- Geçen haftaki tasarımınla bunu yan yana koyalım, ne farklı?
Cevabı düzeltme; burada doğru cevap yok, oyunun kendisinde olmadığı gibi. Bir tasarımı kâğıda da çizmek isterse kalem uzat, ekrandan masaya geçiş sohbetin doğal devamı olur. Birlikte oynanacak başka fikirler için çocukla birlikte oynanacak oyunlar yazısına bakabilirsin.
Süre ve güvenlik notları
Bu oyunların hepsi tek kişilik ve tarayıcıda açılıyor; kurulum istemiyorlar. Tasarım oyunlarının kendiliğinden bir sonu olmadığı için süreyi sen belirle: bir ya da iki tasarım bitince dur demek, 'süre doldu' demekten daha kolay kabul görür. Ekran süresi dengesi için ekran süresi ve oyun dengesi yazısında genel öneriler var. Daha fazla çocuk oyunu için çocuk oyunları kategorisine göz atabilirsin.
Kontrol listesi
- Oyun bitince puan veriyor mu? Vermiyorsa serbest tasarım.
- Kopyalanacak örnek resim var mı?
- Yanlış seçim kolayca silinip değişiyor mu?
- Tasarımın ekran görüntüsünü aldın mı, klasöre koydun mu?
- Bitince 'güzel' yerine seçimi soran bir soru sordun mu?
- Süreyi tasarım sayısıyla mı belirledin?